انتخابات ، فرايندي دموکراتيک
انتخابات فرايندي دموکراتيک، و يک عامل مهم براي تشکيل ارگان هاي حکومتي در جوامع مدني مي باشد. در انتخابات معمولاً افرادي که براي تصدي مسئوليت هاي حکومتي نامزد شدهاند اقدام به تبليغات گسترده مي نمايند و مردم بر اساس نوع برنامه و خط مشي اين افراد، راي خود را به صندوق هاي رأي مي اندازند. در کشورهاي مختلف بسته به نوع دموکراسي که در آن جا اجرا مي شود نهادهاي متفاوتي مسئوليت اجرا و يا نظارت بر انتخابات را به عهده دارند. انتخابات ممکن است به صورت پايان دورهاي، ميان دورهاي، يا زودهنگام انجام شود. هم چنين ممکن است که گسترهٔ رأي دهندگان در انتخابات متفاوت باشد، مانند تفاوتي که بين انتخابات ملي (رئيس جمهور) و انتخابات شهري(نمايندگان مجلس) ديده ميشود.
تعيين مسئولان اصلي کشور
در بسياري از کشورهاي دنيا، قانون اساسي، تعيين افرادي که مسئوليت هاي
کليدي در کشور را به عهده مي گيرند، منوط به انتخابات کرده است. منظور
از مسئوليت هاي کليدي مواردي مانند رياست جمهوري، نمايندگي در مجلس(نظير
مجلس شوراي اسلامي در ايران، مجلس عوام در انگلستان، يا مجلس سنا در
امريکا)، و مواردي از اين دست است.
در ايران، رئيس جمهور، نمايندگان مجلس و اعضاي شوراها بايد از طريق
انتخابات تعيين شوند.[۱] هم چنين اعضاي مجلس خبرگان نيز با انتخابات
تعيين ميشوند. شوراي نگهبان، مسئوليت نظارت بر تمام موارد ياد شده را به
عهده دارد. [۲] ساير ارگان هايي که در انتخابات در ايران نقش دارند،
عبارتند از مجلس شوراي اسلامي و ستاد انتخابات کشور در وزارت کشور و هيئت
مرکزي نظارت بر انتخابات مستقر در شوراي نگهبان.
اگر چه در مورد ساختارهايي نظير شوراي اسلامي شهر و روستا، مجامع صنفي و
غيره هم انتخابات انجام ميشود اما اين دسته انتخابات در قانون اساسي
پيشبيني نشده، و هر سازمان يا ساختاري با توجه به آييننامهاش عمل
ميکند.
همهپرسي درباره ي يک موضوع ملي
گاهي براي اجماع در مورد يک موضوع ملي اقدام به برگزاري انتخابات مي شود. به عنوان نمونه، در روز ۱۲ فروردين سال ۱۳۵۸ هجري شمسي، در ايران انتخابات به منظور پايهگذاري حکومت جمهوري اسلامي انجام شد، که ۹۸ درصد از رأي دهندگان در آن انتخابات، به برقراري نظام جمهوري اسلامي رأي موافق دادند.
پي نوشت ها:
- قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، اصل ۶
- قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، اصل ۹۹
منبع: سايت ويكي پديا